Bệnh thủy đậu lây truyền qua đường hô hấp, đối tượng dễ nhiễm bệnh đó là trẻ em, người lớn chưa có miễn dịch, đặc biệt bị thủy đậu khi mang thai sẽ vô cùng nguy hiểm.

thủy đậu khi mang thai
thủy đậu khi mang thai

BỆNH THỦY ĐẬU LÀ GÌ?

Bệnh thủy đậu hay còn gọi là trái rạ, đây là bệnh lây lan qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với virus Varicella zoster (gọi tắt là VZV), bệnh thường gặp ở trẻ em và có thời gian ủ bệnh kéo dài khoảng 2 tuần.

TẦN SUẤT MẮC BỆNH THỦY ĐẬU KHI MANG THAI

Theo nghiên cứu dịch tễ học tại 2 nước Anh và Mỹ, tần suất mắc bệnh thủy đậu trong thai kỳ vào khoảng 3/1.000. Tại Mỹ mỗi năm có ít nhất 3 triệu phụ nữ mang thai, như vậy có khoảng 9.000 trường hợp bà bầu mắc thủy đậu mỗi năm.

Theo nhiều nghiên cứu khác nhau, tần suất mắc bệnh thủy đậu nguyên phát (mắc bệnh lần đầu) trong thai kỳ vào khoảng 5/10.000 – 7/10.000, do hầu hết các thai phụ đã từng mắc bệnh khi còn nhỏ hoặc đã được chủng ngừa trước đó.

Những phụ nữ đã từng mắc bệnh thủy đậu trước đây hoặc đã được chủng ngừa bệnh thì được miễn dịch với bệnh này, trong cơ thể đã có sẵn kháng thể chống lại bệnh. Do đó, khi mang thai, bà bầu đã có kháng thể để chống lại bệnh thủy đậu mà không cần phải lo lắng về biến chứng của bệnh đối với sức khỏe của mẹ cũng như thai nhi.

Tỉ lệ tử vong ở phụ nữ mang thai mắc bệnh thủy đậu là cao nhất trong số những trường hợp mắc thủy đậu ở người lớn.

NHỮNG HỆ LỤY CÓ THỂ MẮC PHẢI KHI MẮC BỆNH THỦY ĐẬU

Thai phụ nếu không may nhiễm bệnh thủy đậu sẽ phải đối mặt với nguy cơ viêm phổi do virus varicella 10 – 20%, trong số người viêm phổi do virus này nguy cơ tử vong lên đến 40%.

Đối với những thai phụ mắc bệnh thủy đậu nguyên phát khi mang thai, những ảnh hưởng của bệnh đối với thai nhi sẽ tùy vào từng giai đoạn tuổi thai:

  • Trong 3 tháng đầu, đặc biệt từ tuần thứ 8 đến 12 của thai kỳ, nguy cơ thai nhi mắc phải Hội chứng thủy đậu bẩm sinh là 0,4%. Biểu hiện thường gặp nhất của hội chứng này là những bóng nước để sẹo ở da. Những bất thường khác có thể xảy ra là bệnh lý võng mạc, đục thủy tinh thể, dị tật đầu nhỏ, nhẹ cân, chi ngắn, chậm phát triển về tâm thần, trào ngược dạ dày – thực quản, hẹp/tắc ruột… Trong số những trẻ mắc hội chứng thủy đậu bẩm sinh, có 30% trẻ sẽ tử vong trong những tháng đầu đời, 15% trẻ có nguy cơ mắc bệnh Zona trong 4 năm đầu đời.
  • Trong 3 tháng giữa, đặc biệt từ tuần 13 – 20 của thai kỳ, nguy cơ thai nhi mắc phải hội chứng thủy đậu bẩm sinh tăng lên 2%. Từ sau tuần lễ thứ 20 của thai kỳ, hầu như thủy đậu không ảnh hưởng trên thai.
NHỮNG HỆ LỤY CÓ THỂ MẮC PHẢI KHI MẮC BỆNH THỦY ĐẬU
NHỮNG HỆ LỤY CÓ THỂ MẮC PHẢI KHI MẮC BỆNH THỦY ĐẬU

Tuy nhiên nếu người mẹ nhiễm thủy đậu trong vòng 5 ngày trước khi sinh và 2 ngày sau sinh, bé sơ sinh sẽ dễ bị thủy đậu lan tỏa do mẹ chưa có đủ thời gian tạo kháng thể truyền cho thai nhi trước sinh. Tỉ lệ tử vong của bé sơ sinh lúc này lên đến 25 – 30% trên số trường hợp bị nhiễm.

ĐIỀU TRỊ THAI PHỤ BỊ THỦY ĐẬU NHƯ THẾ NÀO?

Thai phụ khi bị thủy đậu cần được nghỉ ngơi, uống nhiều nước, ăn thức ăn lỏng, thức ăn dễ tiêu hóa. Nếu bà bầu bị sốt có thể sử dụng thuốc hạ sốt paracetamol. Cần giữ vệ sinh thân thể, tránh làm vỡ những bóng nước vì có nguy cơ bội nhiễm vi virus.

Đối với thai phụ bị thủy đậu diễn tiến nặng, có nguy cơ viêm phổi sẽ được chỉ định dùng Acyclovir đường tĩnh mạch để giảm nguy cơ cho cả mẹ và thai. Acyclovir có vai trò ức chế sự phát triển của virus, từ đó ức chế sự phát triển của bệnh.

THAI PHỤ PHƠI NHIỄM BỆNH THỦY ĐẬU TIÊM VẮC-XIN GÌ?

Có thể thấy, thai phụ là đối tượng nguy cơ cao gặp phải các biến chứng của bệnh thủy đậu, vì vậy nên dùng Varicella – zoster immune globulin (viết tắt là VZIG) – vắc-xin dùng để chủng ngừa chống lại virus bệnh thủy đậu – đối với những thai phụ có phơi nhiễm với bệnh nhưng chưa từng bị bệnh thủy đậu hoặc chưa chủng ngừa trước đây, tuy nhiên nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tiến hành tiêm chủng.

Việc tiêm VZIG lúc này không phòng ngừa được nhiễm trùng bào thai, hội chứng thủy đậu bẩm sinh cũng như bệnh thủy đậu ở trẻ sơ sinh. Tiêm VZIG cho thai phụ chỉ có tác dụng phòng ngừa biến chứng nặng ở mẹ chứ không giúp ích cho thai nhi hoặc trẻ sơ sinh. Để dự phòng biến chứng cho trẻ, phụ huynh nên dùng VZIG cho bé sau khi bé chào đời theo đúng phác đồ tiêm chủng.

TỐT NHẤT NÊN TIÊM PHÒNG THỦY ĐẬU TRƯỚC MANG THAI

Vắc-xin ngừa thủy đậu sẽ phát huy tối đa tác dụng khi được tiêm cho trẻ em từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn chưa từng mắc phải căn bệnh này.

  • Đối với trẻ em từ 12 tháng đến 12 tuổi: Tiêm 2 mũi vắc-xin ngừa thủy đậu, mỗi mũi cách nhau ít nhất 3 tháng. Riêng với trẻ dưới 4 tuổi thì lịch tiêm thủy đậu được khuyến cáo là: Mũi 1 thực hiện lúc 12 tháng tuổi và mũi 2 tiêm lúc trẻ từ 4 – 6 tuổi.
  • Đối với trẻ từ 13 tuổi trở lên và người lớn: Tiêm 2 mũi, trong đó mũi 2 sẽ cách mũi 1 từ 4 – 8 tuần.
  • Phụ nữ chuẩn bị có thai thì nên hoàn tất lịch tiêm ngừa thủy đậu trước khi có thai ít nhất 3 tháng.

Bạn có thắc mắc? MonMom luôn sẵn sàng trả lời bạn